ارزيابي
الگوي كلان اقتصادسنجي ايران
1ـ4ـ مقدمه
معمولاً، پس از ساختن هر الگوي اقتصادسنجي، از آمارها و معيارهايي
براي ارزيابي آن استفاده ميشود، كه عملكرد الگو را در داخل نمونه نشان دهد. با توجه
به اينكه، هركدام از اين آمارها و معيارها، ويژگيهاي خاص خود را دارند، و همة آنها
جامع نيستند، و هركدام اشكالات خاص خود و مزيّتهاي منحصر به فردي دارند؛ لذا، با توجه
به همه اين موارد، سعي شده است تا تعداد زيادي از اين معيارها، در مورد اين الگو، محاسبه
و درج شوند. توضيح هركدام از اين معيارها و آمارها، در كتب مربوطه مندرج است و چگونگي
تحليل آن نيز بر اساس مندرجات موجود در متون آمار و اقتصادسنجي موجود ميباشد، كه در
اينجا به آن اشارهاي نميكنيم.
2ـ4ـ روشها و معيارهاي مرسوم براي ارزيابي عملكرد الگوها
معيارهايي كه در قسمت مربوطه آورده شدهاند، براساس فرمولهاي زير
محاسبه ميشوند:
: متغير واقعي درونزا.
: متغير شبيهسازي شده درونزا، ناشي از حل الگو براي دورة مورد نظر.
: تفاوت مقادير شبيهسازي شده، از واقعي
.
N: تعداد مشاهدات به كار برده
شده در شبيهسازي.
M: تعداد مشاهدات به كار برده شده در شبيهسازي،
كه مقدار واقعي آن غيرصفر است.
L: تعداد مشاهدات به كار برده شده در شبيهسازي، كه مقدار واقعي آن مثبت
است.
t: انديس سال.
: ميانگين متغير درونزا، واقعي .
: ميانگين متغير درونزا، شبيهسازي شده.
: ميانگين خطاي شبيهسازي براي متغير درونزا.
: واريانس خطاي شبيهسازي شده .
: انحراف معيار خطاي شبيهسازي شده.
: ميانة خطاي شبيهسازي شده.
: حداكثر خطاي شبيهسازي شده.
: حداقل خطاي شبيهسازي شده.
: چولگي خطاي شبيهسازي شده.
: كشيدگي خطاي شبيهسازي شده.
: جذر ميانگين مربع خطاي شبيهسازي شده.
: ميانگين درصد خطاي شبيهسازي شده.
: جذر ميانگين درصد مربع خطاي شبيهسازي شده.
: ميانگين قدر مطلق خطاي شبيهسازي شده.
: ميانگين درصد قدر مطلق خطاي شبيهسازي شده.
: همبستگي مقادير واقعي و شبيهسازي شده.
: كُواريانس مقادير واقعي و شبيهسازي شده.
: آمار نابرابري تايل ـ يو.
: آمار نابرابري تايل ـ يو ـ سهم اريب.
: آمار نابرابري تايل ـ يو ـ سهم واريانس.
: آمار نابرابري
تايل ـ يو ـ سهم كُواريانس.
3ـ4ـ ارزيابي الگو در شبيهسازي
دورة (1380-1338)
اين الگو را پس از شبيهسازي پويا براي دورة (1380-1338)، با معيارهاي
فوق ارزيابي نموده، وكلية محاسبات مربوطه، در جدول زير آمده است. در اين جدول، رديفها
بيانكنندة دويست متغير درونزا ميباشد، كه به همان ترتيبِ معادلات در قسمتهاي قبلي
آورده شدهاند. در ستون اول، سمت چپ جدول، شمارة ترتيب اين متغيرها ذكر گرديده، و
در ستون بعدي، نام متغيرهاي مربوطه آمده است. ستون بعدي، تعداد مشاهدات و تعداد مشاهدات
غيرصفر را نشان ميدهد. ستونهاي بعدي، به ترتيب: ميانه، حداكثر، حداقل، چولگي، كشيدگي
و جذر ميانگين مربع خطاهاي شبيهسازي شده را نشان ميدهند. درصد ميانگين خطاها، درصد
جذر ميانگين مربع خطاها، ميانگين قدر
مطلق خطاها و درصد ميانگين قدر مطلق خطاهاي شبيهسازي شده، ستونهاي بعدي را تشكيل
ميدهند. همبستگي مقادير واقعي و شبيهسازي شده، كُواريانس همين متغيرها و
چهار آمارة تايل ـ يو ، تايل ـ يو ـ اريب، تايل ـ يو ـ واريانس و تايل ـ يو ـ كُواريانس،
در ستونهاي آخر اين جدول قرار دارند. بررسي اين آمارهها، همگي حكايت از توان الگو
در تبيين دوران: (1380-1338) دارند. با توجه به اينكه، شرح اعداد جدول بسيار به
درازا ميكشد؛ بررسي آن را به خواننده واگذار مينماييم.
No. |
Actual |
obs. |
Non 0 obs. |
Mean actual |
Mean simulated |
Mean error |
Var (error) |
|
1 |
IRAD |
42 |
42 |
352617 |
342047 |
-10570 |
4.85E+09 |
|
2 |
IRADV |
42 |
42 |
131014 |
158320.1 |
27306 |
4.01E+09 |
|
3 |
IRAS |
42 |
42 |
352617 |
342047 |
-10570 |
4.85E+09 |
|
4 |
IRASV |
42 |
42 |
131014 |
158320.1 |
27306 |
4.01E+09 |
|
5 |
IRBOPD |
42 |
42 |
365.424 |
1800.789 |
1435.4 |
6881906 |
|
6 |
IRBOPDC |
42 |
42 |
4007.34 |
11007.33 |
7000 |
1.26E+08 |
|
7 |
IRBOPEOD |
42 |
38 |
-298.54 |
-339.723 |
-41.183 |
273018.3 |
|
8 |
IRBOPEODC |
42 |
42 |
-5284.3 |
-6206.482 |
-922.19 |
2078016 |
|
9 |
IRBOT |
42 |
42 |
-4894.1 |
-4366.552 |
527.52 |
1.07E+08 |
|
10 |
IRBOTV |
42 |
42 |
2552.17 |
-1226.232 |
-3778.4 |
56389535 |
|
11 |
IRC |
42 |
42 |
89078 |
91945.66 |
2867.7 |
1.09E+08 |
|
12 |
IRCAD |
42 |
42 |
1207.7 |
2684.25 |
1476.5 |
8500043 |
|
13 |
IRCADC |
42 |
42 |
19839.3 |
27761.47 |
7922.2 |
1.24E+08 |
|
14 |
IRCCA |
42 |
42 |
27823.9 |
28186.86 |
362.99 |
8159440 |
|
15 |
IRCCAV |
42 |
42 |
11903.3 |
13334.24 |
1430.9 |
23574037 |
|
16 |
IRCPI |
42 |
42 |
26.5755 |
27.55313 |
0.9777 |
33.09777 |
|
17 |
IRCUV |
42 |
42 |
4533.27 |
5797.327 |
1264.1 |
9116277 |
|
18 |
IRCUVPGDPM |
42 |
42 |
17188.8 |
17874.42 |
685.61 |
5115067 |
|
19 |
IRCV |
42 |
42 |
39242.6 |
43583.58 |
4341 |
3.29E+08 |
|
20 |
IRDDV |
42 |
42 |
12867.6 |
16120.93 |
3253.3 |
69469780 |
|
21 |
IRDDVPGDPM |
42 |
42 |
27209 |
29090.79 |
1881.8 |
21784269 |
|
22 |
IRDIS |
42 |
42 |
15985 |
16022.54 |
37.534 |
1.14E+08 |
|
23 |
IRDISV |
42 |
42 |
4704.13 |
12474.57 |
7770.4 |
1.42E+08 |
|
24 |
IREENOIL |
42 |
42 |
839.086 |
1165.808 |
326.72 |
336224.3 |
|
25 |
IREM |
42 |
42 |
1455.92 |
1843.606 |
387.68 |
1220770 |
|
26 |
IREMP |
42 |
42 |
10516.2 |
10751.18 |
234.96 |
192234.2 |
|
27 |
IRFYSBD |
42 |
42 |
-587.67 |
-514.5295 |
73.143 |
148982.8 |
|
28 |
IRFYSBDC |
42 |
42 |
-10102 |
-8551.762 |
1550.5 |
1333032 |
|
29 |
IRG |
42 |
42 |
31529.9 |
33686.94 |
2157 |
17542257 |
|
30 |
IRGBDV |
42 |
42 |
-1072.9 |
1763.785 |
2836.7 |
27389213 |
|
31 |
IRGBDVC |
42 |
42 |
8896.51 |
-5378.382 |
-14275 |
8.52E+08 |
|
32 |
IRGDEM |
42 |
42 |
192621 |
199534.5 |
6913 |
3.12E+08 |
|
33 |
IRGDEMV |
42 |
42 |
78821.6 |
93297.99 |
14476 |
1.3E+09 |
|
34 |
IRGDIM |
42 |
42 |
199976 |
189673.2 |
-10303 |
2.1E+09 |
|
35 |
IRGDIMV |
42 |
42 |
78821.6 |
93297.99 |
14476 |
1.3E+09 |
|
36 |
IRGDPF |
42 |
42 |
188208 |
195822.7 |
7614.4 |
2.4E+08 |
|
37 |
IRGDPFV |
42 |
42 |
78331.3 |
91972.37 |
13641 |
1.19E+09 |
|
38 |
IRGDPM |
42 |
42 |
192621 |
199534.5 |
6913 |
3.12E+08 |
|
39 |
IRGDPMV |
42 |
42 |
78821.6 |
93297.99 |
14476 |
1.3E+09 |
|
40 |
IRGDPNF |
42 |
42 |
146771 |
153484.3 |
6712.9 |
1.92E+08 |
|
41 |
IRGDPNFV |
42 |
42 |
66554.4 |
77927.7 |
11373 |
1.24E+09 |
|
42 |
IRGEFIDC |
42 |
29 |
4982.32 |
4982.323 |
0.0001 |
0 |
|
43 |
IRGESV |
42 |
42 |
1981.92 |
3175.654 |
1193.7 |
5062830 |
|
44 |
IRGEV |
42 |
42 |
18392.9 |
19586.59 |
1193.7 |
5062831 |
|
45 |
IRGNIM |
42 |
42 |
199772 |
189808.3 |
-9963.2 |
2.13E+09 |
|
46 |
IRGNIMV |
42 |
42 |
78678.5 |
92949.77 |
14271 |
1.25E+09 |
|
47 |
IRGNPM |
42 |
42 |
192417 |
199669.6 |
7253 |
3.08E+08 |
|
48 |
IRGNPMV |
42 |
42 |
78678.5 |
92949.77 |
14271 |
1.25E+09 |
|
49 |
IRGNS |
42 |
42 |
73773.1 |
59189.43 |
-14584 |
1.82E+09 |
|
50 |
IRGNSV |
42 |
42 |
27657.1 |
25974.78 |
-1682.3 |
53007688 |
|
51 |
IRGRMV |
42 |
42 |
2084.9 |
3334.859 |
1250 |
4818815 |
|
52 |
IRGROILV |
42 |
42 |
5347.31 |
5771.314 |
424 |
871288.6 |
|
53 |
IRGRSV |
42 |
42 |
1981.92 |
3175.654 |
1193.7 |
5062830 |
|
54 |
IRGRTDV |
42 |
42 |
2718.56 |
2963.224 |
244.66 |
531643.8 |
|
55 |
IRGRTIV |
42 |
42 |
1623.81 |
2541.914 |
918.1 |
3228242 |
|
56 |
IRGRTV |
42 |
42 |
4342.37 |
5505.138 |
1162.8 |
5579727 |
|
57 |
IRGRV |
42 |
42 |
17319.9 |
21350.38 |
4030.5 |
54145609 |
|
58 |
IRGV |
42 |
42 |
11143.5 |
14651.14 |
3507.6 |
70325796 |
|
59 |
IRI |
42 |
42 |
60922.7 |
62245.94 |
1323.2 |
1.32E+08 |
|
60 |
IRIG |
42 |
42 |
21322 |
21389.21 |
67.17 |
4413691 |
|
61 |
IRIGV |
42 |
42 |
7696.63 |
7563.405 |
-133.22 |
6133453 |
|
62 |
IRII |
42 |
42 |
10594.4 |
11036.27 |
441.85 |
75004512 |
|
63 |
IRIIV |
42 |
42 |
4068.8 |
3734.311 |
-334.49 |
8225264 |
|
64 |
IRINFCPI |
42 |
40 |
0.14181 |
0.15844 |
0.0166 |
0.04467 |
|
65 |
IRINFWPI |
42 |
37 |
0.14629 |
0.15459 |
0.0083 |
0.02205 |
|
66 |
IRINPUT |
42 |
42 |
101339 |
99770.21 |
-1568.6 |
3.07E+08 |
|
67 |
IRINPUTV |
42 |
42 |
38878.7 |
42370.33 |
3491.6 |
1.01E+08 |
|
68 |
IRIP |
42 |
42 |
39600.7 |
40856.74 |
1256.1 |
1.02E+08 |
|
69 |
IRIPV |
42 |
42 |
13482.6 |
16251.52 |
2768.9 |
99841757 |
|
70 |
IRIRNB |
42 |
42 |
32.7752 |
34.01741 |
1.2423 |
24.7404 |
|
71 |
IRIT |
42 |
42 |
7444.99 |
6491.75 |
-953.24 |
6322176 |
|
72 |
IRITV |
42 |
42 |
1931.84 |
2410.358 |
478.52 |
1610179 |
|
73 |
IRIV |
42 |
42 |
21179.3 |
23814.93 |
2635.7 |
78165036 |
|
74 |
IRK |
42 |
42 |
659972 |
671279.1 |
11308 |
5.63E+09 |
|
75 |
IRKADC |
42 |
42 |
-10548 |
-10547.66 |
0 |
0 |
|
76 |
IRKV |
42 |
42 |
322929 |
362557.9 |
39629 |
2.09E+10 |
|
77 |
IRM |
42 |
42 |
51302.2 |
52603.53 |
1301.3 |
1.9E+08 |
|
78 |
IRM2NFAD |
42 |
42 |
4683.15 |
11158.51 |
6475.4 |
1.1E+08 |
|
79 |
IRM2NFAV |
42 |
42 |
1725.5 |
10255.55 |
8530.1 |
3.5E+08 |
|
80 |
IRM2NGGV |
42 |
42 |
30259.7 |
15984.84 |
-14275 |
8.52E+08 |
|
81 |
IRM2NGSV |
42 |
42 |
-14725 |
-14877.09 |
-152.1 |
4453914 |
|
82 |
IRM2NGSVPGDPM |
42 |
42 |
-41429 |
-40387.17 |
1041.5 |
31652706 |
|
83 |
IRM2NGV |
42 |
42 |
15534.7 |
1107.747 |
-14427 |
9.04E+08 |
|
84 |
IRM2NPV |
42 |
42 |
24557.7 |
36740.17 |
12182 |
5.77E+08 |
|
85 |
IRM2NPVPGDPM |
42 |
42 |
61206.9 |
73301.33 |
12094 |
5.64E+08 |
|
86 |
IRM2NWV |
42 |
42 |
-4454.2 |
542.7632 |
4997 |
2.43E+08 |
|
87 |
IRM2V |
42 |
42 |
37363.7 |
48646.24 |
11283 |
7.25E+08 |
|
88 |
IRMFY |
42 |
42 |
4410.04 |
4275.06 |
-134.98 |
1104295 |
|
89 |
IRMFYSD |
42 |
42 |
1471.91 |
1434.177 |
-37.737 |
129622.1 |
|
90 |
IRMFYV |
|